Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân Tích Hồi Thứ 14 Hoàng Lê Nhất Thống Chí | Ngô Gia Văn Phái

Phân Tích Hồi Thứ 14 Hoàng Lê Nhất Thống Chí | Ngô Gia Văn Phái

(Văn mẫu lớp 9) – Em hãy phân tích văn bản Đánh Ngọc Hồi, quân Thanh bị thua trận; bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn ra ngoài (Trích Hoàng Lê nhất thống chí – Ngô gia văn Phái)(Bài làm của học sinh)

Đề bàiPhân Tích Hồi Thứ 14 Hoàng Lê Nhất Thống Chí của Ngô Gia Văn Phái

phan tich hoi thu 14 hoang le nhat thong chi
Phân Tích Hồi Thứ 14 Hoàng Lê Nhất Thống Chí | Ngô Gia Văn Phái

BÀI LÀM

     Chuyện của vua Quang Trung đại phá quân Thanh, ngay nay, chẳng mấy ai không biết. Người dân Việt đã từ lâu tự hào với những cái tên Ngọc Hồi, Đống Đa, Khương Thượng,… Nhưng không phải ai cũng biết rằng, phần lớn chuyện truyền tụng về chiến công oai hùng đó lại không có trong chính sử mà chứa đựng nhiều nhất trong tiểu thuyết lịch sử chương hồi Hoàng Lê nhất thống chí của dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai, ngoại thành Hà Nội.

     Chủ đích của các tác giả không cốt ca ngợi chiến công của vua Quang Trung mà kể chuyện vua Lê, được nhìn từ phía vua Lê, theo tinh thần Hoàng Lê nhất thống. Vào đoạn cuối, còn có chi tiết của vua Lê với thổ hào vùng Hòa Lạc. Tác giả gắng công để cuộc gặp gỡ đó ánh lên lòng trung thành tận tụy của kẻ bề tôi với quân vương đang cơn khốn khó mặc dù thực chất nó như một tình huống hài hước về một kẻ ngu trung. Xét về lập trường chính trị, tác giả đứng về phía đối địch với phong trào khởi nghĩa. Nhưng họ Ngô đã không thắng nổi chính mình, tình yêu thật sự ý thức lương tâm… nói lên sự thật. Chắc người viết cũng không thể ngờ rằng với hồi thứ 14, các ông đã viết bản án dành cho chính cái triều đình, cái chế độ mà mình hằng tôn kính, trung thành. Những con người phù Lê ấy có nhận ra rằng mình đang tấu khúc ca cho những người đang kết thúc số mệnh lịch sử của chính nhà Lê?

     Đạo quân Thanh dưới sự chỉ huy của Tôn Sĩ Nghị được tả một đoàn hùng binh, với sức mạnh lay thành nhổ ải, không ai có thể đương đầu: ngày đi đêm nghỉ, một mạch đến Thăng Long, không mất một mũi tên, như lao vào chỗ không người. Chống lại một đạo binh như thế có khác gì trứng chọi đá. Tác giả bình luận: Từ xưa các nhà cầm quân, chưa có khi nào được dễ dàng như thế. Nhưng sự dễ dàng thái quá ấy lại khiến cho những người từng trải ngờ vực. Cùng tắc biên mà ! Đạo quân Thanh chưa thắng đã kiêu, từ quân đến tướng, chẳng để ý gì đến việc binh. Mầm mống bại vong đã nảy mầm.

Loading...

     Chi tiết cự thú là đoạn nói về những lời của người cung nhân già dã phác họa ra tình hình đại cục. Âm vang chiến thắng hào hùng như đã nghe văng vẳng hiện dần từ lời cảnh báo sâu xa, sáng suốt của cung nhân già ấy. Thú vị hơn nữa là tất cả bọn đàn ông, đàn bà từ vua đến thái hậu đến cả tổng độc họ Tôn đang dương dương tự đắc kia cũng không bằng kiến thức một kẻ nữ lưu hầu hạ. Mầm mống bại vong nữa của bè lũ Lê Chiêu Thống. Nó nằm trong bản chất của một chế độ suy tàn đã không còn khả năng hành động, không còn ý chí, sức mạnh quyết tâm để thành công.

     Trong khi đó, người anh hùng áo vải đất Tây Sơn đã khẩn trương làm một núi việc khổng lồ.

     Phía quân Thanh ăn chơi chờ đợi, án bính bất động; quân Tây Sơn ráo riết chuẩn bị. Quân Thanh im lìm. quân Tây Sơn tình hình biến chuyển từng ngày. Những mốc thời gian nối tiếp nhau dồn dập: ngày 20-11 Ngô Văn Sở lui về Tam Điệp, thì ngày 24-11 Nguyễn Văn Tuyết đã vào đến Phú Xuân. Một tháng sau Nguyễn Huệ đã đăng đàn, lên ngôi vua, định đô, ban hiệu lệnh, xuất quân 21 – 25. Bốn ngày sau đã đến Nghệ An, tuyển quân, ăn tết trước, ngày 30 đã lại lên đường ra Bắc; đêm 30 đã bao vây đồn Hà Nội.

     Trong cái nhìn của Ngô gia, Quang Trung hiện lên không phải chỉ như một kẻ võ biền, nông phu ít học mà là một nhà vua giàu tri thức và am hiểu lòng người. Trong những lời hiểu dụ tướng sĩ của vua tại cuộc duyệt binh lớn ở Nghệ An, ta nghe cái hồn phách thiêng liêng của một Nam quốc sơn hà, giọng khích lệ nghiêm nghị của Hịch tướng sĩ và giọng dõng dạc, sang sảng tự hào của Đại cáo bình Ngô. Phải là một trí tuệ và tâm hồn cao rộng lắm mới chung đúc được chừng ấy tinh hoa giống nói, dân tộc trong những câu nói làm lay động lòng người.

 Bọn Sở, Lân, Nhậm, thảy đều cảm kích. Thật là con người trí dũng vẹn toàn, xứng đáng là hiện thân cho chiến thắng. Đó là điều đến cả người mà thiện cảm chính trị hướng hẳn về bên đối địch với Quang Trung cũng không thể không thừa nhận.

     Có cảm giác rằng tác giả muốn người đọc phải hình dung cuộc đối đầu giữa quân Tây Sơn và quân Thanh như một sự va đập quyết liệt giữa hai khối tự tin. Bên này quả quyết: Bọn giặc sẽ lần lượt bị bắt sống, không tên nào bị lọt lưới; thậm chí còn thách thức: người Nam Hà sẽ đến mà xem. Còn bên kia cũng nói chắc như dao chém đá rằng chuyến này sẽ phá giặc không quá mười ngày; sau lại đề ra hạn định cụ thể hơn? Đến tối 30 lập tức lên đường, hẹn đến ngày mồng 7 thì vào thành Thăng Long mở tiệc ăn mừng. Các ngươi nhớ lấy, đừng cho là ta nói khoác !

     Nhưng lần lần ta sẽ thấy, 2 khối tự tin kia nặng nhẹ rất khác nhau. Tổng đốc họ Tôn tự tin trong kiêu ngạo, mù quáng, trong ảo tưởng chẳng biết gì về tình hình đối phương. Tự tin của Quang Trung được đảm bảo chắc nịch cả về công phu chuẩn bị: lực lượng, phương tiện chiến đấu, nuôi dưỡng ý chí, hun đúc quyết tâm, hoạch định mưu lược tỉ mỉ, chu đáo, cặn kẽ, nhìn xa thấy rộng.

     Vì thế, khi chiến dịch diễn ra thực sự thì đó là những trận đánh giữa anh dũng hào khí ngất trời và bên kia chỉ thấy bất ngờ, hoảng loạn, đớn hè, khiếp nhược, bị giết, bị bắt, đầu hàng, chạy trốn,…

     Chiến dịch phi thường ấy, trong hồi 14, được kể bằng ngôn ngữ bình thường của truyện và không dài. Nhưng đó là trang vô cùng quý giá chân thực và sống động, thật có không khí chiến thắng thần tốc trong lích sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.

     Người đọc dễ dàng hình dung ra những trận đánh nối tiếp nhau, thành một chuỗi, trận nào cũng thắng, cũng hùng tráng, cũng chớp nhoáng nhưng không trận nào giống trận nào. Có trận nổ ra giữa 2 con sông Thanh Quyết và Gián. Nghĩa binh Lê Chiêu Thống và quân Thanh mới trông thấy bóng quân Tây Sơn đã sợ mất mật tháo chạy rồi bị  bắt sống không sót một mống. Có trận Hà Hồi, binh uy như sấm động, chỉ cần bao vây cũng lấy được đồn. Chỉ thấy quân Thanh chống cự một lần duy nhất ở Ngọc Hồi nhưng mới yếu ớt và ngắn ngủi làm sao ! Chúng bắn ra dễ chẳng trúng ai ! Chúng cũng dùng hỏa hổ phun khói lửa ra để tự chịu hỏa công khi trời đổi gió. Với quân Tây Sơn, những vật dụng thường ngày như ván, như rơm cũng đủ giúp họ thành vô địch. Quân Thanh chỉ chạy cũng chết hàng vạn tên ở Đầm Mực, Quỳnh Đô. Còn đội xung kích Tây Sơn tại trận Ngọc Hồi, chưa tới vạn người mà phá cả một tuyến phòng thủ kiên cố nhất trong chưa đầy một ngày.

     Cái có của quân cướp nước là quân đông, vũ khí nhiều. Nhưng chúng không có ý chí, tinh thần và sự sẵn sàng chiến đầu. Chúng chủ quan, kiêu căng, hợm hĩnh, dềnh dàng ngồi trên đống củi để yến ẩm, ngủ say để đến khi lửa cháy lên thì chúng chỉ còn cách là bỏ chạy cho nhanh hoặc đầu hàng sớm, hoặc chịu bị bắt, hoặc tự treo cổ,…

 

     Hồi 14 như tấm bia ghi lại cho đời sau sự chê cười hèn nhát của một lũ vua quân, tướng ta. Sự thật, chi tiết được ghi hùng hồn hơn mọi lời nghị luận Quang Trung là vua, là tổng tư lệnh vẫn thân cầm binh, tự mình cưỡi voi đốc chiến. Tôn Sĩ Nghị, thân làm tổng binh chưa xung trận đã sợ hãi tháo chạy, vộ vã đến mức ngựa không kịp đóng yên, ngời không kịp mặc áo giáp. Cảnh quân tướng tranh nhau làm đứt cầu phao, một khúc sông Hông không chảy được vì xác giặc. mẹ con vua Lê bị bỏ rơi, lẽo đẽo chạy theo mãi mới gặp được quan thầy,… ! Dù muốn dù không người viết vẫn phải nhận rằng: Sức mạnh chiến đấu và chiến thắng duy nhất chỉ có thể tìm thấy ở quân Tây Sơn. Sức mạnh nguồn gốc ở nhân dân. Không ngoan kì lạ thay là cái kế dùng ván phủ rơm dấp nước, trộn bùn thành tường chống đạn để xung phong. Sự phấn khích, đồng lòng muôn người như một, không quản hi sinh khó nhọc cộng với tài trí vô song của người lãnh đạo tối cao làm cho đội quân áo vải cờ đào phút chốc lớn lên sánh ngang thần thánh, uy thế chấn động trời đất, ẩn hiện, xuất quỷ nhập thần, tulơngs ở trên trời rơi xuống, quân ở dưới đất chui lên. Hồi thứ 14 thành khúc hùng ca, tráng ca đại thắng mùa hoa đào.

    Cám cảnh Lê Chiêu Thống chạy khỏi Thăng Long, khép hồi truyện bằng 2 dòng thơ ít nhiều lâm li ai oán:

Bờ cõi chưa xong bề tính liệu,

Nước non buồn nỗi lúc chia li”

     Nhưng họ Ngô đã hoài công. Tình cảm xót xa kia không thể truyền vào số đông người đọc. Bởi trước đó, tác giả đã rất thành công dựng lên một triều đại không còn sức sống và quá thành công trong việc tạo ra cảm giác: chiến thắng oai hùng của quân Tây Sơn dưới sự dẫn dắt của người anh hùng Nguyễn Huệ.

>> XEM THÊM: Hồi thứ mười bốn Hoàng Lê nhất thống chí

>> XEM THÊM: phân tích trận đánh ngọc hồi

>> XEM THÊM: Soạn Bài Hoàng Lê Nhất Thống Chí

Phân Tích Hồi Thứ 14 Hoàng Lê Nhất Thống Chí | Ngô Gia Văn Phái
Rate this post
Please follow and like us:
Loading...

Check Also

hoi thu muoi bon hoang le nhat thong tri

Phân Tích Văn Bản Hoàng Lê Nhất Thống Chí | Ngô Gia Văn Phái

(Văn mẫu lớp 9) –  Em hãy phân tích văn bản Hoàng Lê nhất thống chí …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *