Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 11 / Hướng Dẫn Soạn Bài Hai Đứa Trẻ Lớp 11 Nâng Cao Tiếp Theo | Văn Mẫu

Hướng Dẫn Soạn Bài Hai Đứa Trẻ Lớp 11 Nâng Cao Tiếp Theo | Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 11) – Em hãy soạn bài Hai đứa trẻ của Thạch Lam (Bài làm của học sinh Nguyễn Quốc Khánh)

Đề bài: Hướng Dẫn Soạn Bài Hai Đứa Trẻ Lớp 11 Nâng Cao Tiếp Theo của Thạch Lam

soạn bài hai đứa trẻ

BÀI LÀM

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (TIẾP)

b. Cuộc sống con người

*Hình ảnh những người dân phố huyện: 

+ Mẹ con chị Tí với cái chõng tre, vài chén nước chè, ngọn đèn dầu leo lét. Ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng, hàng đã đơn sơ lại vắng khách nên “ chả kiếm được bao nhiêu” ( Hình ảnh ngọn đèn được nhắc đi nhắc lại nhiều lần)

+ Gia đình bác xẩm: nằm ngồi ngay trên chiếc chiếu rách trải trên mặt đất, thằng con nhỏ bò ra đất, cái thau sắt trắng chờ tiền thưởng trống trơ trước mặt, chỉ có “ mấy tiếng đàn bầu kêu lên bần bật..”

+Hình ảnh bà cụ Thi hơi điên, những đứa trẻ con nhà nghèo ven chợ…

=> những kiếp sống vất vưởng, lầm than cùng sự buồn chán, mỏi mòn

* Tâm trạng chị em Liên: 

– Cảnh nhà sa sút, bố liên mất việc, cả nhà bỏ HN về quê, mẹ làm hàng xáo.

– Chị em Liên được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hoá nhỏ xíu. Hàng bán chẳng ăn thua gì, Liên thương mấy đứa trẻ con nhà nghèo ven chợ nhưng chị cũng chẳng có tiền để cho chúng

– Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen, cô thấy “ Lòng buồn man mác”, đôi mắt “ Bóng tối ngập đầy dần” và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của cô

– Càng về khuya “ Tâm hồn Liên yên tĩnh hẳn, có những cảm giác mơ hồ không hiểu”

– Tâm trạng Liên và An: mơ tưởng, hoài niệm, mong đợi.

+ An thèm hoà nhập với đám trẻ nô đùa ngoài thềm phố. Đó là một ao ước trẻ thơ rất chính đáng nhưng không thực hiện được vì phải coi hàng vì gánh nặng của sự nghèo khó.

+ Hai chị em lặng ngước nhìn vòm trời mùa hạ êm như nhung với ngàn sao lấp lánh. ánh mắt thèm muốn một thế giới đầy sao, thế giới khác hẳn với thế giới phố huyện đầy bóng tối, buồn hiu hắt. Nhưng bầu trời thơ mộng ấy hấp dẫn ấy quá xa xăm, bí ẩn làm mỏi trí nghĩ của chúng. Chúng lại chúi vào đầu nhìn về phía quầng sáng thân mật xung quanh ngọn đèn, phía ánh lửa của gánh phở bác Siêu.

– Đối diện với gánh phở của bác Siêu, một thứ quà xa xỉ mà hai chị em Liên không thể mua được. Nhưng hương vị hấp dẫn của nó gợi lên tâm trạng hoài niệm về quá khứ đánh thức những ký ức xa xa về Hà Nội trong hai chị em. Hà Nội sáng rực và lấp lánh. Hà Nội có những cốc nước lạnh xanh đỏ …

+ Ký ức về Hà Nội xa xăm với một vùng ánh sáng lấp láy khơi gợi lên bao mộng ước phiêu lưu trong hai đứa trẻ. Hà Nội cái bóng ảnh của cuộc sống sung túc, một tuổi thơ no đầy cứ chới với vẫy gọi hai tâm hồn ngây thơ. Nó thôi thúc hai đứa trẻ từ ngày dọn về phố huyện hôm nào cũng ra ngồi ở cái chõng trẻ quen thuộc để "ngóng đợi một cái gì tươi sáng hơn" cho sự sống nghèo khổ này".

=> Quả là không gì đau khổ hơn khi trong bóng tối người ta mơ về cuộc sống về hạnh phúc, nhất là đối với tâm hồn đầy mộng tưởng như Liên và An. Thạch Lam đã trải lòng mình ra trước thế giới hiu hắt và lặng lẽ ngập đầy bóng tối để cảm thông và sẻ chia với con người nơi ấy.

– Từ những mộng tưởng, hoài niệm ngây thơ của hai đứa trẻ Thạch Lam bằng tấm lòng giàu yêu thương đã lắng nghe cảm nhận được trong con người phố huyện đang nhen nhóm những khoảnh khắc, mong đợi đổi thay rất mơ hồ: "Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hàng ngày của họ".Chừng ấy người trong bóng tối ngày này qua ngày khác sống quẩn quanh, tù túng trong cái “ ao đời bằng phẳng” ( Xuân Diệu).Mỗi người một cảnh nhưng họ đều có chung sự buồn chán, mỏi mòn-> Tất cả được hiện ra qua cái nhìn xót thương của Thạch Lam => Giá trị nhân đạo

3. Tâm trạng của Liên lúc khuya về và lúc đoàn tàu đến 

– Có ba chi tiết

      + Một là cảnh khuya về

      + Hai là chuyến tàu cuối cùng vào ga

      + Ba là tâm trạng của Liên lúc đoàn tàu đi qua.

– Cảnh đợi tàu lúc khuya:

      + “Tiếng trống cầm canh ở huyện đánh tung lên một tiếng ngắn khô khan, không vang động ra xa, rồi chìm ngay vào bóng tối”

      + Con người: Liên, chị Tý, Vợ chồng bác xẩm, bác Siêu, vài người lên tàu và chờ đợi người nhà.

      + Tàu vào ga: ánh sáng đèn ghi “ngọn lửa xanh biếc, sát mặt đất như ma trơi”. Và “Tiếng còi đã rít lên, và tàu rầm rộ đi tới”: mới lạ: “các toa đèn sáng trưng, chiếu ánh cả xuống đường.. Rồi chiếc tàu đi vào đêm tối, để lại những đốm than đỏ bay tung trên đường sắt”

  -> Khác lạ với cảnh sống im lặng nơi phố huyện: âm thanh, ánh sáng, con người, nhịp sống

  ->  Cái mới lạ, tươi sáng, đánh thức họ ra khỏi cuộc sống tăm tối kia hoà vào cuộc sống mới dù chỉ là một khoảnh khắc

– Chờ đợi tàu: háo hức vì lí do đặc biệt: vì đó là 1 hoạt động sôi nổi, ồn ào ầm ĩ cuối cùng nhất của ngày buồn =>khát vọng: trước khi có tàu đến: buồn chán, vất vả, im lặng quá. Âm thanh, ánh sáng từ con tàu là biểu tượng cho những gì tươi sáng hơn cuộc sống thường nhật của họ. Mơ ước ấy dù chỉ là nhỏ bé mong manh không cụ thể. Nhưng chẳng gì có thể ngăn cản mơ ước ấy của những con người như bị bỏ quên nơi phố huyện đồng quê.

    + Nhất là với chị em Liên: vốn giàu mơ mộng, tưởng tượng, nhạy cảm, con tàu không chỉ là con tàu .Mặt khác đoàn tàu đến từ Hà Nội. Nơi hai chị em Liên đã có một tuổi thơ đẹp đẽ.=>tàu là nơi mang tới niềm hi vọng và tưởng nhớ về thủ đô Hà Nội đầy ánh sáng và sang trọng mà hai chị em đã từng được hưởng. Vì con tàu đến là 1 thế giới khác hẳn, đồng và kèn lấp lánh, những toa tàu tràn ngập ánh sáng vá ang trọng..>< ngọn đèn leo lét của chị Tí, với bóng đêm đen kịt nơi này. Cảnh đợi tàu được tả tỉ mỉ, kĩ lưỡng cụ thể theo trình tự thời gian theo diễn biến tâm trạng của 2 chị em…

Loading...

Phố huyện sáng rực lên một lúc rồi trở lại bóng đêm im lìm vắng lặng, kết thúc 1 ngày để lại vất vả lam lũ như hôm nay-> hiện tại dừng ở đó, chưa thể thay đổi, cuộc sống mới chưa thể xuất hiện ngay nhưng đã có dấu hiệu: hi vọng và chờ đợi( thời kì giao thời để bước đệm cho thời kì đổi mới trong tương lai không xa)

– Qua cảnh này TL một lần nữa thể hiện niềm trân trọng trọng xót đối với những kiếp người nhỏ bé tăm tối, mòn mỏi, buồn chán nơi phố huyện ga xép ở xứ thuộc địa Bắc kì 1 thuở. Chỉ còn tâm hồn của Liên là nguồn ánh sáng chiếu rọi cả câu chuyện đầy bóng tối. Đó là tâm hồn biết yêu thương và biết ước mơ. Nét đẹp tâm hồn Liên là ở chỗ ấy.

4. Hình tượng đoàn tàu: 

+ Được tác giả miêu tả một cách tỉ mỉ, theo trình tự thời gian, gắn với tâm trạng háo hức, chờ đợi của người dân phố huyện.Đoàn tàu từ xa:  “Tiếng còi…..

         Làn khói bừng sáng trắng…”

+ Đến gần: Tiềng hành khách ồn ào khe khẽ…..

+ Tàu rầm rộ đi tới: Đèn sáng trưng…

                        Sang trọng

                     Lố nhố người..

+ Tàu đi qua: Để lại những đóm than đỏ.. Để lại một chút sáng vương vấn.

Tàu đi mãi rồi khuất….”

+ Đoạn văn miêu tả đoàn tàu khai thác triệt để hiệu quả bút pháp tương phản.

Thứ nhất: Tương phản trong liên tưởng cuả người đọc:

Phố huyện thường ngày. Phố huyện khi đoàn tàu đi qua
+ Tĩnh mịch.

 

+ Tối tăm.

+ Buồn tẻ, nghèo nàn.

+ Vang động

 

+ Sáng trưng.

+ Sinh động, sang trọng

Thứ hai: Tương phản trong sự miêu tả trực tiếp:

Chuyến tàu đến nhộn nhịp /  Chuyến tàu đi qua

 Rực sáng trong chốc lát.    / Lại cho phố huyện đêm./ Tối và sự mênh mang./ Yên lặng cố hữu.

 

Như vậy khi chuyến tàu đem qua phố huyện rầm rộ lên trong chốc lát rồi lại chìm sâu vào trong bóng đêm yên tĩnh. Điều đáng nói hơn những người dân phố huyện chỉ chính thức hoạt động khi chuyến tàu đêm đến đồng thời cũng chấm dứt hoạt động khi chuyến tàu đêm đó đi qua. Phố huyện lại trở về phố huyện. Hình ảnh ngọn đèn leo lét của Chị Tí lại chập chờn trong tâm trạng thức ngủ của Liên trước khi cô ngập hẳn vào giấc ngủ yên tĩnh như đêm ở trong phố tĩnh mịch và đầy bóng tối.

– Khát vọng vươn tới cuộc sống tốt đẹp, tươi sáng của những người nghèo khổ. Nhà văn muốn lay tỉnh những con người đang sống quanh quẩn, lam lũ buồn chán hãy cố vươn ra ánh sáng, không chấp nhận cái ao đời phẳng lặng, nhạt nhẽo vô vị tù túng  tới 1 cuộc sống có ý nghĩa hơn, xứng đáng hơn

=> Cách đặt vấn đề của tác giả không lớn lao, không đặt nhân vật của mình trước hoàn cảnh gây cấn, không hề có dáng dấp, bộ mặt của kẻ thù dân tộc và bọn phong kiến, địa chủ, truyện thấm thía tình yêu thương con người, gợi nhớ về nguồn cội, quê hương. Sâu sắc hơn, Thạch Lam trân trọng ước mơ dù là mong manh, nhỏ bé của con người. Ông muốn thay đổi cuộc sống ấy. Nhưng bằng cách nào cũng như các nhà văn đương thời, Thạch Lam không nói ra được. Từ đó ta thấy truyện ngắn Hai đứa trẻ vươn tới tư tưởng nhân đạo đáng trân trọng.

III.TỔNG KẾT: 

1. Nghệ thuật

– Hai đứa trẻ không có hệ thống sự kiện, tình huống gây hồi hộp cho độc giả bởi truyện không có cốt truyện rõ ràng. Cái hấp dẫn của truyện không phải ở hệ thống sự kiện mà chủ yếu là bằng sức nặng của giọng văn dẫn dắt người đọc tượng tận khám phá một cách tượng tận thế giới nhân vật

– Biện pháp nghệ thuật tuơng phản đối lập được sử dụng như một ưu thế trong tác phẩm để làm nổi bật cuộc sống và tâm trạng của con người

– Bút pháp đam xen giữa tự sự và trữ tình, ngòi bút ưa khám phá tâm lý của Thạch Lam đã giúp độc giả nhận ra cái đẹp trong những cái bình thường và gần gũi. Giọng văn đày cảm xúc, nhẹ nhàng, sâu lắng tạo sức lan toả cho câu chữ, cuốn hút người đọc vào một thế giới đầy sự hoà điệu.

2. Nội dung

Hai đứa trẻ thể hiện tình yêu quê hương tha thiết và tấm lòng yêu thương của nhà văn đói với con người. Qua tác phẩm, nhà văn đã thể hiện sự xót thương đồng cảm sâu sắc đối với những con người nhỏ nhoi có kiếp sống quẩn quanh, buồn tẻ nơi phố huyện nghèo, đồng thời khẳng định và ngợi ca khátvọng sống mãnh liệt của con người.

>> XEM THÊM: 

Soạn Bài Hai Đứa Trẻ

Hướng Dẫn Soạn Bài Hai Đứa Trẻ Lớp 11 Nâng Cao Tiếp Theo | Văn Mẫu
Rate this post
Please follow and like us:
Loading...

Check Also

soan bai khai quat van hoc viet nam

Soạn Bài Khái Quát Văn Học Việt Nam Lớp 11 | Làm Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 11) – Em hãy soạn bài Khái quát văn học Việt Nam …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *