Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 10 / Hướng Dẫn Soạn Bài Hồi Trống Cổ Thành Lớp 10 Tam Quốc Diễn Nghĩa

Hướng Dẫn Soạn Bài Hồi Trống Cổ Thành Lớp 10 Tam Quốc Diễn Nghĩa

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Hồi trống cổ thành Trích hồi 28 Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung (Bài làm của học sinh Thanh Lê)

Đề bài: Hướng dẫn Soạn bài Hồi trống cổ thành – Trích hồi 28 Tam quốc diễn nghĩa

BÀI LÀM

I. TÌM HIỂU CHUNG:

1. Tác giả:

– Tác giả:(1330-1400)  La Quán Trung sống vào khoảng cuối Nguyên đầu Minh, công lao đáng nhớ của La Quán Trung dựa vào Truyền thuyết (câu chuyện dân gian) đặc biệt là thoại bản đời Tống (đề cương ghi chép để nghệ nhân dựa vào kể chuyện) xây dựng thành công bộ tiểu thuyết lịch sử vĩ đại – Tam quốc diễn nghĩa.

– Tên La Bản, hiệu Hồ Hải Tản Nhân. Ông lớn lên vào thời cuối Nguyên đầu Minh, tính tình cô độc lẻ loi, thích một mình ngao du đây đó. Khi Minh Thái Tổ đánh đuổi quân Mông Cổ, thống nhất đất nước ông chuyên tâm vào sưu tầm và biên soạn dã sử.

– Ông là tác giả của: Tuỳ Đường lưỡng triều chí truyện, Tấn Đường ngũ đại sử diễn nghĩa nhưng tác phẩm nổi tiếng nhất là Tam Quốc Diễn Nghĩa.

 

2. Tác phẩm:

a. Nguồn gốc và quá trình hình thành.

– Tác giả căn cứ vào lịch sử, các truyện kể dân gian để viết TQDN.

– Đến đời Thanh, Mao Tôn Cương chỉnh lí thành 120 hồi và lưu truyền đến nay.

b. Tóm tắt nội dung truyện:

Lịch sử TQ khoảng 100 năm (180-280) cuối triều nhà Hán: một  nước chia 3 cát cứ phân tranh triền miên, phức tạp, để rồi cuối cùng lại thống nhất dưới triều nhà Tấn (Tư Mã Viêm): ba nước là: Bắc Nguỵ (Tào Tháo); (Đông Ngô Tôn Quyền); Tây Thục (Lưu Bị).

Tác phẩm kể lại quá trình hình thành, phát triển và diệt vong của ba tập đoàn phong kiến Nguỵ, Thục, Ngô từ năm 184 đến năm 280, Tư Mã Viêm (cháu Tư Mã Ý) sau khi cướp ngôi Nguỵ, diệt Thục, kéo quân về  Nam diệt Ngô, thống nhất Trung Quốc.

Ba anh em kết nghĩa vườn Đào: Lưu, Quan, Trương lúc đầu còn yếu thế phải nương nhờ Tào Tháo ở Hứa Đô, nhưng luôn  nghĩ cách thoát khỏi sự khống chế đó để xây dựng lực lượng. Mượn cớ đi đánh Viên Thuật ở Từ Châu, Lưu Bị đã thực hiện được ý đồ của mình. Lưu Bị cùng Trương Phi trấn giữ vùng Tiểu Bái. Tào Tháo cất quân đánh, Lưu Bị thua. Trương Phi chạy về núi Mang Đăng, Lưu Bị chạy sang Hà Bắc nương nhờ Viên Thiệu. Quan Vũ trúng kế Tào Tháo, cùng hai chị chạy về Thổ Sơn bị quân Tào vây chặt. Tình thế đó buộc Quan Vũ phải tạm về với Tào Tháo. Song Quan Vũ đặt ra ba điều kiện, một trong ba điều kiện là khi nào nghe tin Lưu Bị ở đâu thì phải để Quan Vũ về ngay với anh. Quan Vũ qua năm cửa ải chém sáu tướng (trong đó có Tần Kì cháu của Sái Dương). Bất ngờ gặp Trương Phi. Hai anh em xung đột do Quan Vũ tình ngay mà lí gian. Chém Sái Dương, anh em  giải nguy. Lưu, Quan, Trương hội tụ, lực lượng lớn dần, lại có nhiều tướng tài, mưu sự giỏi giúp sức như Khổng Minh, Hoàng Trung, Triệu Tử Văn… Năm 208 Tào Tháo ào ạt kéo quân về Nam, diệt Tôn Quyền. Lưu Bị đã liên minh với Tôn Quyền đánh cho Tào Tháo đại bại ở Xích Bích. Từ đó hình thành ba thế chân vạc Nguỵ – Thục – Ngô. Phần còn lại kể chuyện đấu tranh giằng co ba tập đoàn phong kiến cho đến khi cục diện tam quốc chấm dứt.

c. Giá trị:

– Nội dung:

+ Phơi bày cục diện chính trị – xã hội Trung Hoa cổ đại một giai đoạn cát cứ phân tranh, chiến tranh loạn lạc, đất nước chia cắt, nhân dân khốn khổ điêu linh.

+ Nguyện vọng hoà bình, thống nhất, một cuộc sống ổn định cho nhân dân.

– Nghệ thuật:

+ Có giá trị về lịch sử, quân sự.

+ Có giá trị văn học (NT kể truyện, xây dựng các nhân vật tam tuyệt( tuyệt nghĩa- Quan Công; tuyệt trí – Khổng Minh; tuyệt gian- Tào Tháo); chọn được nhiều sự việc  li kì, hấp dẫn, hứng thú (Hồi trống Cổ Thành…) đặc biệt nghệ thuật tả các trận chiến đấu rất đa dạng và phong phú.

3. Văn bản: đoạn trích “Hồi trống Cổ Thành”

a. Vị trí đoạn trích.

– Trích nửa đầu hồi 28. Hồi 27 kể việc quan công hộ tống hai chị dâu từ Hứa Đô sang Hà Bắc gặp Lưu Bị. Trên đường đi đã chém sáu tướng Tào cản trở, vượt qua 5 ải quan, thu phục 2 tướng trẻ. Một ngày kia đoàn người ngựa đến trước một toà thành nhỏ …

– Nửa sau hồi 28: là cảnh gặp gỡ hội ngộ của 3 anh em kết nghĩa vườn đào.

b. Bố cục:

 – Có thể chia làm 2 đoạn:

+ Đoạn 1: Nghi ngờ càng tăng , giải nghi nan giải.

+ Đoạn 2: Chém Sái Dương, hồi trống giải nghi

II. ĐỌC HIỂU.

1. Hình tượng nhân vật Trương Phi.

– Trương Phi là dũng tướng của Tam Quốc: tính nóng nảy, ghét ác như thù, ngay thẳng và cương trực.

– Mười động từ thể hiện mười hành động liên tiếp trong im lặng mà sôi sục bên trong, khiến nhịp văn nhanh, mạnh, gấp gáp, bộc lộ tính cách nóng nảy, bộc trực của Trương Phi với quan điểm: trung thần không thờ hai chủ.

– Trương Phi có hành động như vậy bởi trong con mắt của Trương Phi, Quan Công là kẻ phản bội. Giờ đây, Phi đinh ninh rằng Quan Công vâng lệnh Tào Tháo đến lừa bắt mình nên đã đối xử với Quan Công như kẻ thù.

– Câu nói đầu tiên của Trương Phi với Quan Công là câu hỏi lại, giận dữ “Mày.. tao nữa” thay đổi cách xưng hô như kẻ thù.

– Câu thứ 2: giải thích cái lí buộc tội thật khó chối cãi, thanh minh dựa vào các chứng cớ hiển nhiên: Quan Công đã phạm các tội: bỏ anh, hàng Tào, lừa em.

Hai chị và Tôn Càn thanh minh cho Quan Công cũng không được, Phi tiếp tục khẳng định: Quan Công là người phụ nghĩa, lừa  hai chị và lần này đến Cổ Thành là để bắt Trương Phi.

– Mâu thuẫn căng thẳng Quan Công không biết làm thế nào để giải mối nghi ngờ của Trương Phi. Trong tác phẩm, dễ thấy tính cách Trương Phi nóng nảy, bộc trực, đơn giản. Song trước tình thế xác định Quan Công trung thành hay phản bội, Trương Phi hoàn toàn không đơn giản chút nào! Trương Phi hết sức cẩn trọng. Trăm nghe không bằng một thấy (Tôn Càn bênh vực Quan Công, Trương Phi mắng: “Mày cũng nói láo, nó đâu có bụng tốt. Nó đến đây là để bắt ta đó”. Cam phu nhân và Mi phu nhân thanh minh hộ cũng vô hiệu. Trương Phi trả lời hai chị dâu: “hai chị bị lừa dối đấy. Trung thần thà chịu chết không chịu nhục. Có lẽ đâu đại trượng phu lại thờ hai chủ”). Rõ ràng lúc này Trương Phi đâu chỉ nóng nảy, đơn giản. Đối với Tôn Càn thì mắng mỏ, đối với chị dâu thì lấy quan hệ vua tôi ra làm mẫu mực để luận tội người mà mình cho là phản bội. Ai dám bảo Trương Phi là người thô lỗ, mà ngược lại rất tinh tế.

Loading...

– Đang lúc bế tắc thì một tướng Tào và đội quân của y xuất hiện ( Sái Dương tìm giết Quan Công) Quan Công đề xuất một cách thông minh, chém tên tướng ấy để tỏ lòng thực của mình . Đây là chi tiết đã có sự sắp xếp công phu của tác giả để mở lối thoát cho câu chuyện và cho truyện có cớ phát triển tới đỉnh điểm và kết thúc hứng thú .

– Trương Phi không dễ dàng tin người .Trương Phi hỏi kĩ tên lính chuyện ở Hứa Đô, đưa hai chị vào thành,Trương Phi lại nghe hai bà kể hết mọi chuyện Trương Phi mới tin lời Quan Công.

– Phi là người khiêm tốn phục thiện. Biết lỗi và nhận lỗi chân thành.

=>Tóm lại: Trương Phi là hình ảnh con người dũng cảm cương trực, nóng nảy và phục thiện.

2. Hình tượng nhân vật Quan Công.

– Vượt qua năm cửa quan, chém đầu sáu tướng Tào. Thế nhưng đến Cổ Thành gặp Trương Phi lại chính là điều Quan Công không ngờ nhất đây là cửa ải thứ sáu với viên tướng chặn đầu là Trương Phi- em mình. Đây là cửa quan thử lòng trung nghĩa. Và Quan Công không thể vượt qua bằng thanh long đao.

–  Quan Công phải tránh mũi xà mâu của Trương Phi và thanh minh một cách tội nghiệp.

– Quan Công qua 5 cửa ải của Tào đã chém 6 tướng. Song đến Cổ Thành, Quan Công phải vượt qua cửa ải không phải đối phương có thành cao, hào sâu, tướng giỏi binh nhiều mà đây là cửa ải tinh thần. Cửa ải khảo nghiệm lòng trung nghĩa. Quan Vũ làm sao để cho một người như Trương Phi hiểu lòng mình. Cho nên Cổ Thành là cửa ải thứ 6, Quan Công phải vượt qua, chứng minh được lòng trung nghĩa, ngay thẳng của mình.

Tính cách của Quan Công là trung nghĩa và dũng mãnh. Song ở đoạn trích này khác với tính cách của Quan Công ở nhiều chỗ trong Tam quốc. Đó là sự khiêm nhường. Bởi lẽ hoàn cảnh của Quan Công lúc này là “tình ngay lí gian”. Quan Công không thể dõng dạc đàng hoàng hoặc tự phụ như nơi khác được. Quan Công chỉ còn biết nhờ vào hai chị dâu minh oan cho mình. Không được, Quan Công tự mình kêu oan mà thôi.

– Từ sự hiểu lầm có tính chất cá nhân giữa Trương Phi và Quan Công, tác giả đã giải quyết trọn vẹn vấn đề có ý nghĩa hệ trọng và phổ biến. Đó là bất khuất và đầu hàng, trung thành và phản bội. Vấn đề thường thấy trong các cuộc chiến tranh. “Trương Phi nhỏ nước mắt thụp lạy Vân Trường”. Từ sự nóng nảy đến thô lỗ (gọi Quan Công là mày) đến ý thức cảnh giác, Trương Phi đã nhận ra sự thật để có thái độ đàng hoàng thừa nhận sai lầm. Hành động ấy của Trương Phi cũng thật bất ngờ và thú vị biết bao. Cái lạy ấy của Trương Phi là cái lạy đáng kính, lạy lòng trung nghĩa. Phẩm chất Quan Công không những được minh oan mà tính cách Trương Phi cũng được khẳng định. Người đọc càng kính mến nể phục cả hai.

=> Tóm lại: Quan Công là người anh hùng mạnh mẽ, song cũng rất coi trọng nhân nghĩa, trọng tình anh em

3. Âm vang hồi trống Cổ Thành.

– Trong văn bản, chi tiết tả hồi trống rất ngắn gọn “Quan Công… lăn dưới đất” (Sgk- tr78)

Đó là lối văn cô đọng, hàm súc nhiều ý nghĩa. Không thể bỏ đi chi tiết này. Bởi nếu bỏ, sẽ mất đi tất cả ý vị của Tam Quốc.

+ Đó là hồi trống giải nghi vớiTrươnng Phi.

+ Đó là hồi trống minh oan cho Quan Công.

+ Là hồi trống biểu dương, ca ngợi sự cương trực, dứt khoát của Trương Phi.

+ Là điều kiện, là quan toà phán xét Quan Công.

+ Trở thành biểu tượng của lòng trung nghĩa, cho tinh thần dũng cảm, công minh.

+ Hồi trống thử thách.

+ Hồi trống đoàn tụ anh em.

+ Tạo nên không khí chiến trận hào hùng, ý vị hấp dẫn đặc biệt của Tam Quốc.

– Đoạn trích như một màn kịch vì ta thấy:

+ Sân khấu chính là một khu đất rộng.

+ Trên sân khấu là cá diễn viên: Trương Phi, Quan Công…

+ Có xung đột mâu thuẫn được đẩy lên đỉnh điểm rồi được giải quyết một cách bất ngờ.

III. TỔNG KẾT.

1. Nội dung:

 Hồi Trống Cổ Thành là một vở kịch ngắn, sôi nổi, sinh động mang ý vị chiến trận đậm đà. Đó là hồi trống biểu dương tính cương trực củaTrương Phi, khẳng định lòng trung nghĩa của Quan Công, ca ngợi tình nghĩa vườn đào của ba anh em Lưu-Quan-Trương.

2. Nghệ thuật:

+ Xây dựng thành công tính cách nhân vật

+ Đoạn văn giàu kịch tính, đậm đà không khí chiến trận và khí phách anh hùng,

+ Lối kể chuyện giản dị.

>> XEM THÊM: Soạn bài Tào Tháo uống rượu luận anh hùng

Hướng Dẫn Soạn Bài Hồi Trống Cổ Thành Lớp 10 Tam Quốc Diễn Nghĩa
Rate this post
Please follow and like us:
Loading...

Check Also

soan bai noi dung va hinh thuc cua van ban van hoc

Soạn Bài Nội Dung Và Hình Thức Của Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Nội dung và hình thức của …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *