Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 10 / Soạn Bài Tổng Quan Văn Học Việt Nam Lớp 10 | Văn Mẫu

Soạn Bài Tổng Quan Văn Học Việt Nam Lớp 10 | Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Tổng quan văn học Việt Nam (Bài làm của học sinh Hoàng Thanh Tâm)

Đề bàiSoạn Bài Tổng Quan Văn Học Việt Nam Lớp 10 | Văn Mẫu

Bài Làm

Câu 1: Sơ đồ các bộ phận của văn học Việt Nam.

Câu 2: Quá trình phát triển của văn học Việt Nam

Văn học Việt Nam là một nền văn học thống nhất trong đa dạng. Bởi nó là sản phẩm tinh thần của tất cả các dân tộc sinh sống trên đất nước Việt Nam từ xưa đến nay( văn học của dân tộc Kinh đóng vai trò chủ yếu). Từ khi ra đời đến nay, nó không đứng yên mà luôn vận động, phát triển theo thời gian, không gian theo những quy luật đặc thù riêng. Quá trình phát triển của văn học Việt Nam gắn chặt với lịch sử chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước. Nhìn tổng quát, văn học Việt Nam trải qua hai thời kì lớn:

– Văn học trung đại(Thời gian từ thế kỉ X đến hết thế kỉXIX). Quan hệ: Khu vực Đông Nam á ( Trung Quốc)

– Văn học hiện đại (Thời gian từ thế kỉ XX đến nay). Quan hệ: giao lưu quốc tế mở rộng (Âu- Mĩ)

1. Văn học trung đại:

a, Chữ Hán và văn thơ chữ Hán của người Việt:

– Chữ Hán du nhập vào Việt Nam từ đầu công nguyên nhưng đến thế kỉ X, khi dân tộc Việt Nam giành được độc lập cho đất nước thì văn học viết Việt Nam mới thực sự hình thành.

– Chữ Hán là cầu nối để dân tộc ta tiếp nhận các học thuyết Nho, Phật, Lão, sáng tạo các thể loại trên cơ sở ảnh hưởng các thể loại văn học Trung Quốc.

– Thơ văn yêu nước (Lý-Trần-Lê-Nguyễn), thơ thiền( Lý-Trần), văn xuôi chữ Hán( truyện truyền kì, tiểu thuyết chương hồi, kí sự)

– Thơ văn của các thiền sư thời Lý-Trần, các vua quan tướng lĩnh thời Lý-Trần-Lê: Lý Thường Kiệt, Trần Nhân Tông, Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Pham Ngũ Lão, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông… đến tận thời Nguyễn Du, Cao Bá Quát…Thế kỉ XVIII, XIX thơ văn chữ Hán vẫn có nhiều thành tựu.

b, Chữ Nôm và thơ văn chữ Nôm của người Việt.

– Chữ Nôm ra đời từ thế kỉ XII ( truyền thuyết văn tế đuổi cá sấu của Nguyễn Thuyên), được sáng tác văn học từ thế kỉ XV với  “Quốc âm thi tập” của Nguyễn Trãi,  “Hồng Đức quốc âm thi tập”  của Lê Thánh Tông, phát triển đến đỉnh cao ở cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX với Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Bà huyện Thanh Quan, Nguyễn Khuyến, với các tập thơ Nôm Đường luật, truyện thơ Nôm có danh và khuyết danh (Truyện Kiều, Tống Trân- Cúc Hoa…)

– Chữ Nôm và văn học chữ Nôm phát triển là bằng chứng hùng hồn cho ý chí xây dựng một nền văn học độc lập của dân tộc ta, ảnh hưởng của văn học dân gian sâu sắc, gắn liền với sự trưởng thành của những truyền thống yêu nước và nhân đạo, và tính hiện thực; đồng thời phản ánh quá trình dân tộc hoá của văn học Việt Nam trung đại

c) Bảng hệ thống:

Thời kì Tác giả, tác phẩm tiêu biểu Chữ viết, thể loại
VH trung đại -Thiền sư Lý-Trần, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông: Thơ thần, Hịch Tướng Sĩ, Bình Ngô đại cáo.

-Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Dữ, Cao Bá Quát, Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Bà Huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương….

 

 

-Chữ Hán

 

 

 

 

 

-Chữ Nôm

 

 

-Thơ thiền, thơ Đường Luật, hịch, cáo, phú, truyện truyền kỳ, tiểu thuyết chương hồi, văn biền ngẫu, ký sự.

2. Văn học hiện đại( Từ đầu thế kỉ XX đến hết thế kỉ XX)

a, Các giai đoạn phát triển chủ yếu

– Mở rộng giao lưu quốc tế, tiếp xúc với các nền văn học âu-mĩ, văn học Việt Nam bước vào quá trình hiện đại hoá, chủ yếu là nền văn học tiếng Việt viết bằng chữ Quốc ngữ.

– Những tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong 2 giai đoạn đầu thế kỉ XX- 1930 và 1930-1945: văn xuôi, thơ, kịch, lý luận phê bình( Tản Đà, Hoàng Ngọc Phách, Hồ Biểu Chánh, Phạm Duy Tốn, Nguyễn Tuân, Thạch Lam, Xuân Diệu, Thế Lữ, Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Hoài Thanh, Đặng Thai Mai, Tố Hữu…).

Cách mạng tháng 8-1945, sự kiện lịch sử vĩ đại, đã mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử Việt Nam thế kỉ XX.

– Văn học 30 năm chiến tranh cứu nước giành độc lập, tự do: văn học yêu nước cách mạng với sự xuất hiện của những đội ngũ nhà văn-chiến sĩ mới, cùng việc phát triển hệ thống thể loại đạt được nhiều thành tựu( ví dụ: một số nhà văn, thơ: Nguyễn Đình Thi, Nam Cao, Hoàng Trung Thông, Chính Hữu, Phạm Tiến Duật, Nguyễn Duy, Bằng Việt, Lê Minh Khuê, Nguyễn Minh Châu…; truyện, kí, tiểu thuyết, trường ca, kịch nói, nghị luận phê bình…)

– Văn học sau giải phóng đổi mới mạnh mẽ và toàn diện với 2 mảng đề tài lớn:

+ Lịch sử chiến tranh-cách mạng

+ Cuộc sống và con người Việt Nam đương đại

– Kết tinh tinh hoa văn học Việt Nam: 3 danh nhân văn hoá: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh

Loading...

b) Bảng hệ thống:

Giai đoạn Tác giả, tác phẩm tiêu biểu Chữ viết, thể loại
1900-1930 Phan Bội Châu, Nguyễn ái Quốc, Tản Đà… -Chữ Hán, chữ Quốc ngữ, chữ Pháp.

-Thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết.

1930-8/1945 Nguyễn Công Hoan, Thạch Lam, Xuân Diệu, Nguyễn Tuân, Hoài Thanh… -Chữ Quốc ngữ, Chữ Hán.

-Thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, phê bình.

1945-1975 Đặng Thai Mai, Hoàng Cầm, Nguyễn Khải, Xuân Quỳnh… -Chữ Quốc ngữ.

-Thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, phê bình, kí.

1975 đến nay Lê Lựu, Nguyễn Huy Thiệp…. -Chữ Quốc ngữ.

-Thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, phê bình, kí.; biểu

Câu 3: Văn học Việt Nam thể hiện đời sống tâm tư­, tình cảm, quan niệm về chính trị, đạo đức, thẩm mỹ của con ng­ười Việt Nam trong nhiều mối quan hệ:

a) Phản ánh mối quan hệ với thiên nhiên:

Các tác phẩm văn học Việt Nam đã khái quát lại quá trình ông cha ta nhận thức cải tạo và chinh phục thế giới tự nhiên. Thiên nhiên bên cạnh những khía cạnh dữ dội và hung bạo, nó còn là ngư­ời bạn. Vì vậy, nó hiện lên trong thơ văn thân thiết và gần gũi, t­ươi đẹp và đáng yêu. Nó đa dạng và cũng thay đổi theo quan niệm thẩm mỹ của từng thời.

b) Phản ánh mối quan hệ quốc gia dân tộc:

Đây là nội dung tiêu biểu và xuyên suốt lịch sử phát triển văn học Việt Nam, phản ánh một đặc điểm lớn của lịch sử dân tộc: luôn phải đấu tranh chống lại các thế lực xâm lư­ợc để bảo vệ nền độc lập tự chủ của mình. Mối quan hệ quốc gia dân tộc đư­ợc văn học đề cập đến ở nhiều khía cạnh mà nổi bật là tinh thần yêu nư­ớc (tình yêu làng xóm, yêu quê cha đất tổ, căm ghét các thế lực giày xéo quê   hư­ơng, ý thức về quốc gia dân tộc, ý chí đấu tranh, khát vọng tự do, độc lập…).   Nhiều tác phẩm của dòng văn học này đã trở thành những kiệt tác văn chư­ơng bất hủ của đất nư­ớc ta.

c) Phản ánh mối quan hệ xã hội:

Trong xã hội có giai cấp đối kháng, văn học Việt Nam cất lên tiếng nói tố cáo phê phán các thế lực chuyên quyền và bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với những  ngư­ời dân bị áp bức, bóc lột. Các tác phẩm thuộc mảng sáng tác này đã thể hiện ước mơ da diết về một xã hội dân chủ, công bằng và tốt đẹp. Nhìn thẳng vào thực tại để nhận thức, phê phán và cải tạo xã hội là một truyền thống cao đẹp, là biểu hiện rực rỡ của chủ nghĩa nhân đạo trong văn học nư­ớc ta.

d) Phản ánh ý thức về bản thân:

Ở ph­ương diện này, văn học Việt Nam đã ghi lại quá trình lựa chọn, đấu tranh để khẳng định cái đạo lí làm ngư­ời của dân tộc Việt Nam trong sự kết hợp hài hoà hai phương diện: tâm và thân, phần bản năng và phần văn hoá, tư­ tư­ởng vị kỉ và tư tư­ởng vị tha, ý thức cá nhân và ý thức cộng đồng.Trong những hoàn cảnh lịch sử khác nhau, văn học có thể đề cao mặt này hay mặt khác. Song nhìn chung xu hướng của sự phát triển văn học dân tộc là xây dựng một đạo lí làm ng­ười với nhiều phẩm chất tốt đẹp nh­ư: nhân ái, thuỷ chung, tình nghĩa, vị tha, giàu đức hi sinh…

Nói tóm lại, bốn mối quan hệ này phản ánh bốn lĩnh vực hoạt động thực tiễn và nhận thức chủ yếu của con ngư­ời Việt Nam. Tuy nhiên do hoàn cảnh lịch sử, tâm lí, tư­ tư­ởng, hai nội dung yêu nư­ớc và nhân đạo đã trở thành hai nội dung nổi bật và có giá trị đặc biệt trong lịch sử phát triển nền văn học dân tộc chúng ta.

>> XEM THÊM: Soạn bài Ôn tập văn học dân gian việt nam

>> XEM THÊM: Soạn bài Khái quát văn học dân gian Việt Nam

Soạn Bài Tổng Quan Văn Học Việt Nam Lớp 10 | Văn Mẫu
Rate this post
Please follow and like us:
Loading...

Check Also

soan bai noi dung va hinh thuc cua van ban van hoc

Soạn Bài Nội Dung Và Hình Thức Của Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Nội dung và hình thức của …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *