Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 10 / Hướng Dẫn Soạn Bài Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Làm Văn Mẫu

Hướng Dẫn Soạn Bài Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Làm Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Văn bản văn học (Bài làm của học sinh Trần Nguyễn Hương Ly)

Đề bài: Hướng Dẫn Soạn Bài Văn Bản Văn Học Lớp 10

BÀI LÀM

I. TIÊU CHÍ CHỦ YẾU CỦA VĂN BẢN VĂN HỌC.

1. Khái niệm văn bản văn học:

Văn bản theo nghĩa rộng là văn bản sử dụng ngôn từ nghệ thuật, theo nghĩa hẹp văn bản văn học là những sáng tác nghệ thuật được xây dựng bằng hư cấu sáng tạo.

Ví dụ: Văn bản Tức cảnh Pác Bó, văn bản Tôi đi học, văn bản Trong lòng mẹ,…

2. Các tiêu chí của văn bản văn học:

– Văn bản văn học là những tác phẩm đi sâu phản ánh hiện thực khách quan và khám phá thế giới tình cảm và tư tưởng, thoả mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người.

Ví dụ: Văn bản Lão Hạc của nhà văn Nam Cao, văn bản Đồng hào có ma của nhà văn Nguyễn Công Hoan,…

– Văn bản văn học được xây dựng bằng ngôn từ nghệ thuật, có hình tượng có tính thẩm mĩ cao.

Ví dụ: Văn bản Ngắm trăng của Hồ Chí Minh, văn bản Côn Sơn ca của Nguyễn Trãi,…

– Văn bản văn học được xây dựng theo một phương thức riêng, đảm bảo những quy ước nghệ thuật cho từng thể loại cụ thể.

Ví dụ thể loại lục bát, song thất lục bát, thể thơ thất ngôn tứ tuyệt,…

II. CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN VĂN HỌC

1. Tầng ngôn từ – từ ngữ âm đến ngữ nghĩa:

* Ví dụ:

Những từ láy liên tiếp: loắt choắt, thoăn thoắt, xinh xinh, nghênh nghênh với âm thanh của nó gợi lên một cái gì nhanh nhẹn, tươi trẻ, hồn nhiên.

=> Chú ý đến ngữ âm song song với ngữ nghĩa của văn bản.

* Tầng ngôn từ – từ ngữ âm đến ngữ nghĩa

– Đọc văn bản, ta phải hiểu rõ nghĩa của từ, từ nghĩa tường minh đến nghĩa hàm ẩn, từ nghĩa đen đến nghiã bóng. So sánh: ngôi sao – ngôi sao điện ảnh; con chó sói – lòng lang dạ sói; mùa xuân – tuổi xuân;…

=> Tầng ngôn từ là bước thứ nhất cần phải vượt qua để đi vào chiều sâu của văn bản.

2. Tầng hình tượng:

* Xét ví dụ sgk:

– Hình tượng được sáng tạo  trong văn bản nhờ những chi tiết, cốt truyện, nhân vật, hoàn cảnh, tâm  trạng (tuỳ quy mô văn bản: truyện ngắn, truyện vừa, truyện dài,… và tuỳ thể loại: tự sự, trữ tình, kịch,…) mà có sự khác nhau.

-Dùng ngôn từ nhà văn xây dựng những hình t­ợng: hoa sen, hoa mai, hoa cúc, cây tùng. Nh­ng không nhằm nói về cây mai, cây tùng mà chính là muốn xây dựng nên những hình t­ượng để  gửi gắm tình ý với cuộc đời.

-Hình t­ượng vh do tác giả sáng tạo ra, không hoàn toàn giống hệt nh­ư sự thực cuộc đời, nhằm gửi gắm tình ý sâu kín của mình với ng­ời đọc, với cuộc đời.

soan bai van ban van hoc
Hướng Dẫn Soạn Bài Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Làm Văn Mẫu

3. Tầng hàm nghĩa:

+ở bài “Trong đầm … sen” ca ngợi vẻ đẹp trong sạch cao quí của sen, tác giả dân gian còn muốn ca ngợi chí khí giữ vững sự trong sạch của con ng­ời trong hoàn cảnh không thuận lợi.

+ở bài Tùng: phẩm chất cao quí của Tùng cũng chính là phẩm chất cao quí của nhà nho, quân tử. Nguyễn Trãi ngầm bày tỏ niềm tự hào, tự tin của bản thân tr­ớc cuộc đời.

– Mọi văn bản văn học đều phản ánh và gợi ra những phương diện nhất định của cuộc đời, đều chưa đựng những tư tưởng tình cảm của nhà văn nhà thơ về cuộc sống và con người. Đó chính là nội dung của tầng hàm nghĩa của văn bản văn học.

=> Tính đa nghĩa của văn bản văn học và tầng hàm nghĩa của nó là một vấn đề phức tạp và tinh tế nó phụ thuộc vào sở thích, trình độ, vốn sống, năng lực của mỗi người đọc. Do vậy mỗi người khi tiếp xúc với văn bản văn học lại có cách hiểu khác nhau.

III. TỪ VĂN BẢN ĐẾN TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG.

– Một văn bản văn học là một hệ thống kí hiệu tồn tại một cách khách quan.

Loading...

– Một tác phẩm văn học đích thực phải là một tác phẩm có khả năng tác động tinh thần đến đời sống xã hội.

– Muốn một văn bản văn học trở thành một tác phẩm đích thực nhất thiết phải thông qua một hoạt động đọc hiểu văn bản ấy..

– Tác động tinh thần của tác phẩm văn học nhất thiết phải thông qua hình tượng nghệ thuật.

III. LUYỆN TẬP

1. Bài tập 1:

a. Đây là bài thơ văn xuôi => hai đoạn đối xứng => các nhân vật được trình bày cốt làm nổi bật tính cách tương phản.

b. Chỗ dựa con người không thuần tuý chỉ là vật chất mà còn là tinh thần.

2. Bài  tập 2: Bài thơ chia làm hai đoạn

Câu 1, 2, 3, 4 => sức tàn phá của thời gian.

Câu 5, 6, 7 nói lên những điều có sức sống mãnh liệt, tồn tại với thời gian.

 Thời gian xoá nhoà đi tất cả, thời gian tàn phá cuộc đời con người. Duy chỉ có nghệ thuật và kỉ niệm tình yêu là có sức sống lâu dài.

3. Bài tập 3:

Văn bản là một bài tứ tuyệt đặc sác của nhà thơ chế Lan Viên rút trong tập Ta gửi cho mình. Bài thơ đề cập đến những vấn đề lí luận của thi ca, của văn học nghệ thuật.

a. Hai câu đầu:

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.

Sâu thắm mình ư? Lại là ta đẩy!

Hai câu thơ thể hiện quan niệm sâu sắc của Chế Lan Viên về mối quan hệ giữa người đọc (mình) và nhà văn (ta). Trong quá trình sáng tạo, nhà văn luôn có sự đồng cảm với bạn đọc cũng như trong quá trình tiếp nhận tác phẩm, bạn đọc luôn có sự đồng cảm với nhà văn. Sự đồng cảm phải có được nơi tận cùng “sâu thắm ” thì tác phẩm mới thực sự là tiếng nói chung, là nơi gặp gỡ của tâm hồn, tình cảm con người.

b. Hai câu sau là quan niệm của Chế Lan Viên về văn bản văn học và tác phẩm văn học trong tâm trí của người đọc:

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,

Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

Nhà văn viết tác phẩm văn học là sáng tạo nghệ thuật theo những đặc trưng riêng. Những điều nhà văn muốn nói đều đã được gửi gắm vào hình tượng nghệ thuật và nghệ thuật chỉ có giá trị gợi mở chứ không bao giờ nói hết, nói rõ. Người đọc phải tái tạo lại, tưởng tượng thêm, suy ngẫm, phân tích để sao cho từ bếp “tro” tường như tàn lại có thể “nhen thành lửa cháy”, từ “viên đá con” có thể dựng nên thành, nên luỹ, nên những lâu đài, cung điện nguy nga.

Quan niệm trên của Chế Lan Viên đã được nhà thơ phát biểu theo cách của thơ và đó cũng là một minh chứng cho quan niệm của chính nhà thơ.

>> XEM THÊM: Soạn bài Tổng kết phần văn học

>> XEM THÊM: Soạn bài Nội dung và hình thức của văn bản văn học

 

Hướng Dẫn Soạn Bài Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Làm Văn Mẫu
Rate this post
Please follow and like us:
Loading...

Check Also

soan bai noi dung va hinh thuc cua van ban van hoc

Soạn Bài Nội Dung Và Hình Thức Của Văn Bản Văn Học Lớp 10 | Văn Mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Nội dung và hình thức của …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *